Webquest

Dieric Bouts : De aankondiging, eerste paneel uit 'De vier taferelen uit het leven van Maria'
Meester van Sint-Goedele : Huwelijk van Maria en Jozef
Noord Nederlands : Aanbidding der herders
Onbekend : Os en ezel
Meester van de Von Groote Aanbidding : Drieluik met de aanbidding der koningen
Onbekend : Kindheidsretabel

Het kerstverhaal in beeld

Vak(ken): CKV2 (eventueel in combinatie met Nederlands)
Doelgroep: VWO 4/5
Studielast: 4-6 uur
 

1. Introductie
Het Stedelijk Museum het Broodhuis in Brussel is op zoek naar tekstschrijvers. In het kader van een informatiecampagne willen ze een folder maken waarin een van hun topstukken - een schilderij over het kerstverhaal - wordt gepresenteerd en toegelicht.

In deze webquest ga je met z’n tweeën op zoek naar de oorsprong en betekenis van verschillende scènes en motieven uit het kerstverhaal aan de hand van één specifiek kunstwerk. Je presenteert je bevindingen in een folder.

 
Onbekend
Kindheidsretabel


2. Taak
Uitgangspunt voor deze webquest is het hier afgebeelde zogenaamde 'kindheidsretabel' uit het Stedelijk Museum het Broodhuis in Brussel. Dit retabel is een vrij klein vleugelaltaar; dat duidt erop dat het waarschijnlijk niet in een kerk was opgesteld, maar bij iemand thuis stond en daar voor privé-devotie werd gebruikt.

Dit retabel laat een aantal scènes uit en rond het kerstverhaal zien. Jullie taak is het om de scènes op dit altaarstuk te identificeren en de onderlinge samenhang van de scènes te benoemen. Welke scènes uit het verhaal rond de geboorte zijn hier uitgebeeld, welke bron ligt ten grondslag aan de desbetreffende scène of aan een bepaald detail? Wie is de hoofdpersoon in dit altaarstuk? Let daarbij ook op details, bijvoorbeeld: waarom ligt het kindje niet in de kribbe? Geef in je conclusie een antwoord op de vraag hoe deze scènes met elkaar samenhangen.


3. Proces
Stappenplan voor het maken van een informatieve folder.

Stap 1: Open de link naar de grotere afbeelding en druk hem zo goed mogelijk af (indien mogelijk in kleur).
 
Stap 2: Maak met z'n tweeën een beschrijving van iedere scène van de voorstelling volgens onderstaand schema:
- Lees de teksten uit de evangeliën die betrekking hebben op het verhaal rond de geboorte van Jezus.
- Inventariseer welke scènes en motieven hun oorsprong in de bijbeltekst hebben.
- Ga op zoek naar de resterende scènes.
 
Stap 3: Maak een folder waarin de afdruk van het retabel voorzien wordt van een heldere beschrijving van de scènes op het retabel. Breng het als een samenhangend verhaal rondom de hoofdpersoon. Let op de doelgroep: museumbezoekers.


4. Bronnen
Gebruik voor je onderzoek in elk geval de volgende bronnen:

»   de bijbel (evangeliën volgens Matteüs en Lucas, te vinden op deze site)
»   de informatie en de Rode Draden op deze site, in het bijzonder de Rode Draad 'Kerst in de kunst'
»   www.volkscultuur.nl (tip: zoek op 'proto-evangelie' en 'apocrief')

De volgende bronnen kunnen ook van pas komen:

»   Er is een kindeke… De geboorte van Jezus in de Nederlandse en Vlaamse cultuur.
»   Louis Goosen, Van Andreas tot Zacheüs. Thema’s uit het Nieuwe Testament en de apocriefe literatuur in religie en kunsten.


5. Beoordeling en evaluatie
Je werk wordt beoordeeld op de volgende aspecten:

Taak: Heb je aan de opdracht voldaan?
    a. Heb je een duidelijk overzicht gegeven van de verschillende scènes in het retabel en hun onderlinge samenhang?
    b. Is de toelichting helder en juist, en goed afgestemd op de doelgroep?
    c. Is de folder deugdelijk, verzorgd, aantrekkelijk, overtuigend?
 
Proces: Hebben jullie goed samengewerkt? Alleen als dat het geval is, kan er een groepscijfer gegeven worden.


6. Conclusie
Je hebt je beziggehouden met het interpreteren en beschrijven van een retabel over het kerstverhaal. Je hebt onderzoek gedaan en je hebt bedacht hoe je de uitkomsten het beste kunt presenteren voor een specifieke doelgroep.

 

Bibliografische referenties

Er is een Kindeke ... De geboorte van Jezus in de Nederlandse en Vlaamse cultuur. Amsterdam: AUP, 2004.

Louis Goosen, Van Andreas tot Zacheüs. Thema’s uit het Nieuwe Testament en de apocriefe literatuur in religie en kunsten, Nijmegen: SUN, 1992.