Webquest

Lika Tov : Sterk als de dood is de liefde
Johan Thorn Prikker : De bruid
Frans Franciscus : Sacre du Printemps

Liefde in bijbel en cultuur

Vak(ken): Nederlands, Levensbeschouwelijke vorming
Doelgroep: HAVO 4-5 / VWO 4-5-6
Studielast: 4-5 uur + presentatie 1 uur
 

1. Introductie
Het boek Hooglied uit de bijbel is Hebreeuwse liefdespoëzie, in beurtzang gezongen. Nog altijd blijken deze liefdesliederen jong en oud aan te spreken. Dat is niet zo verwonderlijk: de taal van de liefde is immers van alle (leef)tijden.

Door de eeuwen heen hebben dichters het Hooglied vertaald of bewerkt. Op de site vind je hiervan een aantal voorbeelden. Bekijk deze terzijdes.

Judith Herzberg Judith Herzberg – Zevenentwintig Liefdesliedjes

Jacob Revius Jacob Revius – Het Hoghe Liedt Salomons

Willem Wilmink Willem Wilmink – Een eigen Hooglied

Naast vertalingen en bewerkingen kent de Nederlandse cultuur ook een schat van poëzie die geïnspireerd is door uitdrukkingen en thema’s uit het Hooglied.

In deze webquest ga je, samen met een klasgenoot, een digitale bloemlezing maken van liefdesgedichten die geinspireerd zijn op het Hooglied. Deze bloemlezing presenteer je aan je klasgenoten.


2. Taak
Stel je voor dat jij en je klasgenoot als tijdelijke medewerkers in dienst treden bij de site www.bijbelencultuur.nl. Je krijgt van de redactie de opdracht om met zijn tweeën een digitale bloemlezing te maken van Nederlandse liefdespoëzie die geïnspireerd is op het Hooglied. Wanneer de bloemlezing klaar is, presenteren jullie deze aan je klasgenoten, die net als jullie tijdelijk aan de site hebben meegewerkt. Met elkaar beoordeel je de diverse bloemlezingen op inhoud en vormgeving, op kwaliteit en originaliteit. Overleg met je docent, die 'eindredacteur' is, hoe de presentaties precies georganiseerd moeten worden.

Omdat www.bijbelencultuur.nl een project is dat nog in ontwikkeling is, sturen jullie de beste bloemlezingen ten slotte naar bijbel@aup.nl. Wie weet worden jullie vondsten op de echte site geplaatst!


3. Proces
Stappenplan voor het maken van een bloemlezing.

Stap 1: je oriënteren. Voordat je op zoek gaat naar materiaal voor de bloemlezing is het nodig om het boek Hooglied op de site goed door te lezen en bepaalde thema’s te ontdekken. De volgende vragen kunnen je hier bij helpen; overleg samen over de antwoorden.

- In welke omgeving bevinden de geliefden zich?
- In welk jaargetijde speelt Hooglied zich af? (hoofdstuk 2)
- In hoofdstuk 2 beschrijft zij haar gevoelens voor hem met een negatieve term. Hoe?
- De geliefden bezingen elkaars schoonheid. Dit doen ze steeds op dezelfde manier. Hoe? Geef hier een paar voorbeelden van. Welke stijlfiguur wordt veel gebruikt?
- Wat is het thema van hoofdstuk 3? Beschrijf het in twee kernwoorden.
- Het uiterlijk van de geliefden wordt uitgebreid beschreven (5:10-16 en 7:1-6). Welk patroon kun je hierin ontdekken?
- Voor de 'hij'-figuur is dit meisje de enige van wie hij houdt. Lees de verzen 1:8 en 6:9. Hoe noem je deze stijlfiguur?

Stap 2: inleiding schrijven. Schrijf nu jullie je verdiept hebben in Hooglied samen een korte inleiding bij de bloemlezing; maak daarbij gebruik van jullie antwoorden op bovenstaande vragen. Richt je op een publiek van je eigen leeftijd.

Stap 3: bloemlezing maken. Lees de aanwijzingen bij '4. Bronnen' en houd je aan de volgende regels:

- Zoek allebei minstens vier gedichten. Meer mag natuurlijk altijd.
- Leg de gedichten die je gevonden hebt aan je klasgenoot voor. Bespreek samen welke gedichten jullie in je bloemlezing willen opnemen, en op welke thema's uit Hooglied ze van toepassing zijn.
- Het moet een gevarieerde bloemlezing worden. Voor VWO-leerlingen: Breng variatie aan door niet alleen poëzie uit deze tijd, maar ook uit bijv. de middeleeuwen of de zeventiende en achttiende eeuw te zoeken.
- Beschrijf bij ieder gedicht in een paar zinnen de relatie van het gedicht met het Hooglied.
- Neem in jullie bloemlezing alleen gedichten op die gerekend worden tot de Nederlandse literatuur. Een manier om dit na te gaan, is om te kijken of de dichter genoemd wordt op de site www.dbnl.org.
- Geef ook bij ieder gedicht aan waar je het gevonden hebt.

Stap 4: presentatie voorbereiden. Je bent nu bijna aan publicatie toe. Naast de inhoud is natuurlijk ook de vormgeving van belang. Probeer jullie bloemlezing zo aantrekkelijk mogelijk te presenteren. Overleg met je docent hoe de presentatie precies georganiseerd moet worden.


4. Bronnen
Hieronder vind je een aantal thema's uit Hooglied. Deze kunnen jullie helpen bij het zoeken van gedichten die gebaseerd zijn op de inhoud van het Hooglied.

1 Sterk als de dood is de liefde: gevoelens van liefde zijn overweldigend
2 Beschrijving van het uiterlijk van de geliefde
3 Woorden voor het onzegbare: de geliefde is de allermooiste en allerliefste
4 Het gemis, het verlangen en het zoeken naar de geliefde
5 Natuur: de lente en de landelijke omgeving nodigen uit tot het bedrijven van de liefde

De onderstaande bronnen kunnen jullie gebruiken bij het zoeken van poëzie op het Internet.

Zoeken op trefwoord of titel:

»   Digitale bibliotheek van de Nederlandse letteren: www.dbnl.org

Liefdespoëzie:

Naast Internetbronnen kun je natuurlijk ook boeken raadplegen. Hieronder vind je een aantal voorbeelden, maar je kunt ook zelf in jullie schoolbibliotheek of mediatheek op zoek gaan naar liefdespoëzie.

»   Deleu, J. (samenst.), Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood (1992)
»   Groot, J. (samenst.), De liefste; de mooiste liefdesgedichten (2002)
»   Hooft, P.C., (red. Puthaar, R.), Zo sprak mijn lief mij toe; de mooiste liefdesgedichten van P.C. Hooft (2004)
»   Wilmink, W., Ik heb de liefde lief; de mooiste liefdesgedichten uit de Nederlandse en Vlaamse poëzie (2002)
»   Smeyers, J., Zie je, ik hou van je; liefhebben in poëzie en kunst (2001)
»   Bloemlezingen van Gerrit Komrij, bijv. In Liefde Bloeyende; de Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de twintigste eeuw in honderd en enige gedichten (1998)


5. Beoordeling en evaluatie
Je werk wordt beoordeeld op de volgende aspecten:

Taak: Hebben jullie aan de opdracht voldaan?
    a. Heeft de bloemlezing een goede inleiding?
    b. Is het een gevarieerde bloemlezing geworden, (voor VWO-leerlingen) met gedichten uit verschillende periodes van de Nederlandse literatuur?
    c. Is de relatie van de gedichten met het Hooglied duidelijk beschreven?
    d. Wordt bij ieder gedicht een bronvermelding gegeven?
    e. Is de vormgeving van de bloemlezing verzorgd en origineel?
    f. Wordt de bloemlezing op een aantrekkelijke manier gepresenteerd?
Proces: Hebben jullie goed samengewerkt? Alleen als dat het geval is, kan er een groepscijfer gegeven worden.


6. Conclusie
Als je deze opdracht hebt uitgevoerd heb je kennisgemaakt met de inhoud van het bijbelboek Hooglied. Daarnaast heb je je op thematische wijze beziggehouden met de schat van de Nederlandse poëzie. Je hebt verbanden gelegd tussen thema's en gedichten. Je hebt daarbij de vaardigheid beoefend van gericht zoeken en je hebt daarbij verschillende zoekfuncties benut. Je hebt geleerd op verantwoorde manier keuzes te maken om ten slotte een kwalitatief aantrekkelijk product te presenteren.