Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Abraham Bloemaert - Judit toont het volk het hoofd van Holofernes

Abraham Bloemaert
Judit toont het volk het hoofd van Holofernes

De scène waarin Judit het hoofd van Holofernes triomfantelijk aan haar stadgenoten laat zien (13:15), geeft de schilder Bloemaert de gelegenheid menselijke lichamen in alle mogelijke en vooral onmogelijke houdingen af te beelden.

De figuur van Judit, links op een verhoging, is daar een goed voorbeeld van, evenals de man rechts bij de pilaar, wiens houding min of meer spiegelbeeldig is aan die van Judit. Hun langgerekte gestalte, overdreven uitgedraaide heup, afgewende hoofd met de diepliggende ogen, en zelfs hun handen doen onnatuurlijk aan. Gekunsteld is ook de hele compositie met de wirwar van druk gebarende mensen en grillige lichteffecten. Het was dan ook niet Bloemaerts streven de bijbelscène in al zijn gruwelijkheid realistisch weer te geven.

Niet het slaafs navolgen van de natuur, maar het overtreffen daarvan, was het doel van de schilder. Deze ideeën en schildertrant zijn kenmerkend voor een artistieke stijl die Maniërisme wordt genoemd. Het Maniërisme ontstond in Italië, in de jaren twintig van de zestiende eeuw en was in de periode waarin Bloemaert dit schilderij maakte, het eind van de zestiende eeuw, ook in het noorden in zwang geraakt.

Waarschijnlijk heeft Bloemaert dit onderwerp twee keer uitgebeeld. Hij was net getrouwd met Judith van Schoonenberg, die niet alleen dezelfde naam heeft als de heldin, maar van wie ook verteld wordt dat ze door Spaanse soldaten verkracht was.

Heeft betrekking op:

Judit 13:15