Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Batseba bij haar toilet door David bespied

school van Rembrandt
Batseba bij haar toilet door David bespied

Niet alleen vandaag, maar ook al in zijn eigen tijd werd Rembrandt bewonderd om zijn schilder- en etskunst. Zijn stijl werd gretig geïmiteerd door een hele schare navolgers. Anders dan tegenwoordig werd dit niet beschouwd als plagiaat. Het was juist een eerbetoon aan de uitzonderlijk begaafde kunstenaar. Bovendien hoopten Rembrandts collega’s zo mee te liften op zijn succes.

Dit schilderij is een mooi voorbeeld van zo’n imitatie. Het is niet gesigneerd, dus weten we niet wie het werk heeft gemaakt. Wel duidelijk is dat het verwantschap vertoont met een aantal Batseba-voorstellingen van Rembrandt. De opvallendste overeenkomst is het sterke contrast tussen licht en donker. Het naakte lichaam van Batseba vangt het volle licht, dat ook nog eens gereflecteerd wordt door de witte draperie. De achtergrond is donker en diffuus. Links is vaag het paleis van David zichtbaar. Volgens de bijbeltekst maakte de koning een wandelingetje op het dak, toen hij beneden zich een mooie, jonge vrouw zag baden (2 Samuël 11:2).

Net zoals Rembrandt heeft ook deze onbekende schilder ervoor gekozen een emotioneel moment uit het bijbelverhaal weer te geven. Batseba’s dienstmaagd laat haar een brief lezen, die van David afkomstig is. Hierin verzoekt de koning haar om met hem naar bed te gaan. Vol ongeloof kijkt Batseba naar het geschrevene, de schrik slaat haar om het hart. Hoewel de schilder niet zo talentvol is als zijn grote voorbeeld, is het hem wonderwel gelukt Batseba’s gemoedstoestand aanschouwelijk te maken.

Ondertussen gaat de dienstmaagd aan Batseba’s voeten rustig door met het verzorgen ervan. In de bijbel is geen sprake van dienaressen, noch van een door David geschreven brief. Toch gebruikten kunstenaars deze motieven eeuwenlang om het verhaal te verduidelijken en kracht bij te zetten.

Zie ook

  • Rembrandt
    Batseba met de brief van Koning David
  • Toon terzijde Batseba met de brief van koning David (I)

Heeft betrekking op:

2 Samuël 11:2