Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De biddende heremiet

Gerard Dou
De biddende heremiet

Vol aandacht en toewijding knielt de kluizenaar voor een dik boek, de blik naar boven gericht op de crucifix, van waaruit de gekruisigde hem lijkt aan te kijken. Het boek is ergens in het midden opengeslagen, op de pagina waar 'De boeken/ghenoemt Apo' beginnen. Daarmee worden waarschijnlijk de evangeliën, de boeken der apostelen bedoeld. De schedel en de zandloper naast het boek zijn symbolen voor de vergankelijkheid van alle wereldlijke dingen en het menselijk leven zelf, zoals ze in het boek Prediker en door de profeet Jesaja beschreven wordt. Het boek en het crucifix verwijzen echter naar de boodschap van de evangeliën, dat de dood door Christus is overwonnen.

Men gaat ervan uit dat de uitstalling van vanitassymbolen op voorstellingen van heremieten - en in het bijzonder van de heilige Hieronymus - het uitgangspunt is geweest voor de ontwikkeling van het zelfstandige vanitasstilleven3 Vanitasstilleven.

Bibliografische referenties

Görel Cavalli-Björkman, ‘Hieronymus in der Studierstube und das Vanitasstilleben’. In: Sabine Schulze (red.), Leselust. Niederländische Malerei van Rembrandt bis Vermeer (tentoonstellingscatalogus), Stuttgart, 1993, p. 47-53.

Heeft betrekking op:

Johannes 1:1, Matteüs 1:1, Marcus 1:1, Prediker 8:1, Galaten 1:7, Micha 7:7