Overzicht bijbelboeken

Letteren > Bijbelvertalingen

De biebel in ‘t Zêêuws

Corry Verburg

Jona 2:1-11, gelezen door Corry Verburg

1 D’n Eêuwigen stierde een grôôte vis om Jona op te slokken. Drie daegen en drie nachten zat Jona in die vis z’n buuk. 2 Toen gieng ’n in die vis z’n buuk an ’t bidden toet d’n Eêuwigen, z’n God:

3 Ik zitte in de knoei en roepe toet d’n Eêuwigen
en ‘ie geeft antwoord
uut de die:pte van de dôôd schrêêuw ik om ‘holpe te worren
jie ‘oôr mien

4 Jie gooide m’n in ’t pitje van de zêê
Ik legge rondom in ’t kolkende waeter
aol joe golven boenke over m’n ene.
5 Ik docht bie m’n eige: ik bin an de kant geschove, glad uut zicht.
Mae toch za’k j’n 'eilige tempel wee zie:.

6 ’t Waeter kom toet an m’n lippen
‘n mure van waeter valt over m’n ene
ik stikke bekant in ’t zêêgos
7 ‘K zakke nae de boom, dae a de bergen oprieze,
nae de plekke daer a ‘k voo êêuwig achter de riengel gae.
En dan ael jie mien levendig op uut de dôôd,
Eêuwige, mien God!
8 Noe a m’n zie:le uut me genepe wor
roepe ‘k om joe, Eêuwige,
en m’n bidden gae nae joe
in joe ’eiligdom.

9 Die a d’r eige voo ermetierige goden buge,
laete joe stae, trouwe God.
10 Maer ik za m’n dank utere
en joe offers geve;
wat a ’k belove dat doe’k ook.
d’n Eêuwigen is ‘t die a redt.

11 Toen belastte d’n Eêuwigen de vis en die spoog Jona uut op ’t drôôge.

Toelichtingen: zêêgos = zeegras; riengel=grendel.

“Als het Bijbelgenootschap zich met de Zeeuwse dialecten gaat bemoeien en jouw boek uitgeeft, zeg ik mijn lidmaatschap op”. Het was een keurige Zeeuwse dame, maar haar stem klonk venijnig. De man tot wie ze zich gericht had - die zojuist vol trots zijn Zeeuwse vertaling van de 150 psalmen gepresenteerd had - bleef verbouwereerd achter.

De laatste jaren maken we in Nederland een dialect-renaissance mee. Toch verloopt dat niet overal even rooskleurig. In Zeeland bestaat een brede oppositie tegen het provinciebestuur dat een aanvraag heeft ingediend bij het kabinet om erkenning van het Zeeuws als streektaal. De commissaris van de koningin sprak in dit verband zelfs van 'Zeeuwse zelfhaat'. In de discussie over de erkenning van het Zeeuws werd door tegenstanders onder andere het argument gebruikt dat hét Zeeuws niet bestaat, maar dat het een verzamelnaam is voor allerlei kleinere dialecten, terug te voeren op het sterk versnipperde eilandenrijk dat Zeeland eeuwenlang is geweest.

Dit alles heeft niet verhinderd dat in 2000 de stichting ’t Kerkje van Ellesdiek is opgericht. In de voormalige Nederlands Hervormde kerk in Ellewoutsdijk worden allerlei activiteiten georganiseerd waarin de Zeeuwse streektaal centraal staat. Eén van de werkgroepen van de stichting is de bijbelvertaalgroep, die begin 2001 is gestart met de Zeeuwse bijbelvertaling. De taalverschillen tussen de regio’s vond men te groot om naar een uniforme vertaling te streven. Vandaar dat is besloten om met vier subgroepen verder te gaan: Noord-Zeeland, Walcheren, Zuid-Beveland en Zeeuws-Vlaanderen. De bijbelboeken worden verdeeld over de subgroepen.

De groep oriënteert zich op de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) als uitgangstekst voor de vertaling. Dankbaar maakt men gebruik van het werkmateriaal en toelichting van de NBV, om brontekstgetrouw te kunnen vertalen. Verder raadpleegt men de Statenvertaling, de NBG-vertaling van 1952, de Willibrordvertaling, de Hebreeuwse tekst en de Noorse bijbelvertaling.

Daarnaast wordt doeltaalgericht vertaald: er wordt zoveel mogelijk vertaald in de streektaal zoals die vandaag gesproken wordt. Dus geen woorden en uitdrukkingen uit de tijd van opoe, ook niet uit de Tale Kanaäns. In Jona 4, waar het gaat om de eigenschappen van God: genadig, barmhartig, lankmoedig, heeft dat bijvoorbeeld geleid tot meer eigentijdse omschrijvingen in plaats van de oude, bekende woorden. De godsnaam JHWH is vertaald met D'n Eêuwigen. Daarvoor is gekozen omdat Den Hêêre voor de vertaalgroep te ouderwets en te mannelijk klinkt.

Naast het boek Jona in de Walcherse vertaling is ook Ruth in de Noord-Zeeuwse vertaling klaar. De Zuid-Bevelandse groep is bezig met de afronding van het evangelie van Marcus. Het is de bedoeling om deze eerste drie bijbelboeken nog in 2004 in één band uit te geven. Een goede start van een project dat de steun van alle Zeeuwen verdient.

Bibliografische referenties

De biebel in ‘t Zêêuws is in bewerking bij de stichting 't Kerkje van Ellesdiek .

Heeft betrekking op:

Jona 2:1-11