Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De bijbel in rebusvorm

In 1720 verscheen in Amsterdam onder de naam Printbijbel een klein boekje met 150 gravures met bijbelse verzen in rebusvorm. Op een speelse manier kon de lezer op deze manier zijn kennis van de bijbel testen en belangrijke verzen uit het hoofd leren.

Hendrik van Wieringen
De trouwe Ruth
Hendrik van Wieringen
God beschikt een wonderboom
Hendrik van Wieringen
Gods engel

De uitgever van het boekje, de boekverkoper Gerrit Bouman uit de St. Lucie-steeg, vertelt in zijn voorrede dat hij dit boek ter lering en vermaak van oud en jong heeft uitgegeven. Oorspronkelijk kwam het boek uit Swaben en was het geïllustreerd met kopergravures. In Hamburg werden deze door Hendrik van Wieringen in houtgravures omgezet en aangevuld met nieuwe voorstellingen. Nadat Bouman het boekje in handen had gekregen, besloot hij om de teksten van het Hoogduits naar het Nederduits te vertalen. Hij was ervan overtuigd dat het boekje bij zijn landgenoten in goede aarde zou vallen – en hij er financieel beter van zou worden.

Oorspronkelijk had Bouman ook de oplossing van de raadsels aan het eind van het boek laten inbinden. In latere edities bleef dit achterwege omdat men vond dat iedere lezer ook zijn eigen bijbel ter hand kon nemen. In de loop der tijd werd het beoogde publiek jonger; de vermakelijke rebussen werden beschouwd als prima geestelijk voedsel voor de kinderen.

Het boek beleefde vele heruitgaven en bewerkingen. Alleen al van de bewerking van E.P.A. van de Geer Jr. uit het eind van de negentiende eeuw zijn negen drukken bekend. De meest recente uitgave stamt uit 1965: een facsimile van de druk uit 1736.

Heeft betrekking op:

Ruth 4:11, Amos 4:13, Jona 4:6, Handelingen 12:7, Handelingen 14:17, Openbaring 5:5, Openbaring 9:2, Wijsheid 16:9, Wijsheid 11:9, Brief van Jeremia 1:21, 1 Koningen 10:22, Micha 4:3-4, Klaagliederen 5:19, Spreuken 14:32, Numeri 24:17, Numeri 9:15-23, Joël 1:12, Deuteronomium 6:4-5, Wijsheid van Jezus Sirach 21:2-4