Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De Hollandse apocalyps

Anoniem, Haarlem
De Hollandse apocalyps

De vijftig pagina's van de Hollandse apocalyps illustreren het complete boek Openbaring. Ieder blad bestaat uit een combinatie van Latijnse tekst en een afbeelding. Meestal zijn de pagina's opgedeeld in twee beeldvelden, soms echter vult een illustratie met de bijbehorende tekstpassage het hele blad. De verdeling van tekst en illustratie is steeds verschillend zodat het hele boek vol afwisseling is.

De illustraties zijn uitgevoerd in de voor blokboeken typische techniek van de houtsnede in een heel grafische, lineaire stijl. Arceringen om schaduwpartijen en volume van personen en objecten aan te geven ontbreken. Dit is een reden om aan te nemen dat de Hollandse apocalyps vóór de Biblia pauperum Biblia pauperumis ontstaan, waar wel arceringen worden gebruikt. Daarmee is de apocalyps het oudste bekende blokboek uit de Nederlanden.

De kunstenaar die de ontwerptekeningen voor de vijftig pagina's in de Hollandse apocalyps heeft gemaakt, kon tot nu toe niet worden geïdentificeerd. Wel wordt aangenomen dat de maker van dit boek in Haarlem in de omgeving van de makers van de Biblia pauperum moet worden gezocht. Voor de illustraties kunnen geen directe voorbeelden worden aangegeven. Degene die deze illustraties heeft gemaakt, moet een fantasievolle en zelfstandige kunstenaar zijn geweest die zijn eigen ideeën uitvoerde.

Zie ook

  • Toon terzijde Biblia pauperum

Bibliografische referenties

H. Th. Musper: Die Urausgaben der holländischen Apokalypse und Biblia pauperum, München 1961.