Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De populariteit van Salomo

In 1695 werd Brussel belegerd door Franse troepen. Tijdens een bombardement ging het stadhuis van de Vlaamse stad in vlammen op. Helaas gingen daarbij ook twee schilderijen van Peter Paul Rubens verloren. Zowel Het oordeel van Salomo als Het oordeel van Cambyses sneuvelde. Van Het oordeel van Salomo zijn echter nog wel een aantal kopieën bewaard gebleven.

Anoniem naar Peter Paul Rubens
Het oordeel van Salomo

Zo hangt er een kopie van Het oordeel van Salomo in het raadhuis van Den Burg op Texel. Op dit schilderij zien we links op een troon koning Salomo zitten. Hij heeft de beul al geroepen, want deze staat in het midden van de voorstelling klaar om het kind in tweeën te snijden. De gespierde man houdt het naakte en hulpeloze kind aan een been vast en heft zijn rechterarm achter zijn hoofd om de dodelijke slag uit te delen. Maar met een handgebaar lijkt Salomo de beul te bevelen om nog even te wachten. Op de voorgrond ligt tussen de twee moeders het dode kind, waar de hele zaak om begonnen is.

Deze onaangename scène werd als zeer toepasselijk beschouwd voor bijvoorbeeld het stadhuis, zoals dat van Brussel. Hier was het lokale bestuur gevestigd, maar er werd ook recht gesproken, aangezien bestuur en rechtspraak rond 1700 nauw met elkaar verbonden waren. Het Brusselse Oordeel van Salomo hing in het stadhuis om als voorbeeld te dienen voor degenen die belast waren met de rechtspraak. De bijbelse koning stond bekend om zijn wijsheid en rechtvaardigheid, en dit vonnis is daar een sprekend voorbeeld van: door te dreigen het kind te laten doden vindt hij de echte moeder. Salomo fungeert als rolmodel waar de schepenen een voorbeeld aan konden nemen bij het rechtspreken. Dat dit thema populair was in stadhuizen en rechtszalen bewijst niet alleen het verloren originele werk in Brussel, maar ook de kopie in het raadhuis van Den Burg en een andere in het stadhuis van Delft.

Boëtius Adamsz. Bolswert
Het oordeel van Salomo

Ook op andere plaatsen dan stadhuizen en rechtbanken was dit thema populair. De beste weergave van Rubens' werk is waarschijnlijk een prent die Boethius à Bolswert aan de hand van het originele gerechtigheidtafereel in Brussel graveerde. Deze gravure van circa 40 bij 50 centimeter heeft waarschijnlijk niet in stadhuizen gehangen, maar was eerder een verzamelobject voor kunstliefhebbers.

Zie ook

  • Mattheus Terwesten
    Het oordeel van Salomo
  • Gaspard de Crayer
    Het oordeel van Salomo

Heeft betrekking op:

1 Koningen 3:16-28, Wijsheid 9:7