Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De profeten van het Lam Gods

Jan van Eyck
Profeet Zacharia
Jan van Eyck
De profeet Micha met Maria

Het bovenste register op de buitenluiken van Van Eycks altaarstuk over het Lam Gods is gewijd aan het begin van de (christelijke) heilsgeschiedenis: de profetieën over de komst van de Verlosser. Rechts en links in de boogvelden zijn twee oudtestamentische profeten afgebeeld: Zacharia en Micha. De spreukband achter Zacharia laat een vers uit de profetie in het Latijn zien: EXULTA SATIS FILIA SYO(N) JUBILA ECCE REX TUUS VE(N)IT (Zach. 9:9). Het spreukband bij Micha draagt de tekst: EX TE EGREDIETUR QUI SIT DOMINATOR IN ISR(AE)L (Micha 5:1).

Terwijl Zacharia naar het voor hem liggende boek kijkt, heeft Micha zijn boek gesloten terzijde gelegd en gaat zijn blik uit naar het gebeuren in het register eronder. Hier is de invulling van hun beider profetie afgebeeld: de verkondiging van de geboorte van Christus (Luc. 1:26-38).

Jan van Eyck
Gesloten retabel van het 'Lam Gods'

Tussen de twee oudtestamentische profeten zien we twee vrouwenfiguren afgebeeld die de Sibillen van Erythrea en Cumae voorstellen. Beiden voorspelden de komst van de koning der mensheid in een antieke, heidense omgeving. Opvallend is wel dat de Sibille van Cumae, die samen met Micha haar blik op Maria gericht houdt, de trekken van Isabella van Portugal vertoont. Jan van Eyck had haar eerder al, in 1429, geportretteerd, voordat zij met Filips de Goede in het huwelijk trad. Het lijkt erop dat de hofschilder Jan van Eyck haar niet alleen eer wilde betonen. Door haar in verband met Maria te brengen heeft hij wellicht ook de hoop op een voorspoedige zwangerschap in haar huwelijk willen uitdrukken. De groene kleur van haar jurk, die als verwijzing naar vegetatie en vruchtbaarheid kan worden gezien, sluit hierbij aan.

Zie ook

  • Toon terzijde Jan van Eycks Lam Gods
  • Toon terzijde Christus als heerser

Bibliografische referenties

Norbert Schneider, Der Genter Altar. Vorschläge für eine Reform der Kirche. Frankfurt/M, 1986.

Dirk de Vos, De Vlaamse Primitieven. Antwerpen/Amsterdam, 2002.

Heeft betrekking op:

Zacharia 9:9, Micha 5:1-2