Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

De vier evangelisten

Sinds de vierde eeuw worden de vier evangelisten in de beeldende kunst met symbolen of attributen afgebeeld: Matteüs met een mens, Marcus met een leeuw, Lucas met een rund en Johannes met een adelaar. Deze symbolische figuren - die samen de schepping op aarde vertegenwoordigen - zijn te herleiden tot het roepingsvisioen van Ezechiël (Ez. 1:5-10) en het troonzaalvisioen uit Openbaring: 'Midden voor de troon en eromheen waren vier wezens, die van voren en van achteren een en al oog waren. Het eerste wezen zag eruit als een leeuw en het tweede als een jonge stier; het derde had een gezicht als een mens en het vierde leek een vliegende adelaar.' (Openb. 4:6-7) Samen worden de vier wezens wel aangeduid als tetramorf (Grieks: vier vormen).Tetramorf Kerkvader Hiëronymus Vulgata, Vulgaat leverde de argumenten voor de koppeling van een bepaald attribuut aan een van de evangelisten.

Matteüs met een mens

Wendels
Matteüs de evangelist met attribuut

Het evangelie volgens Matteüs begint met het geslachtsregister van Jezus, dat teruggaat op Abraham. Met deze aardse stamboom wordt Jezus' mens-zijn uitgetekend.

Marcus met een leeuw

Wendels
Marcus de evangelist met attribuut

Het evangelie volgens Marcus begint met Johannes de Doper, die leefde en werkte bij de Jordaan en in de woestijn, waar de leeuw - de koning der dieren - zich ophield.

Lucas met een rund

Wendels
Lucas de evangelist met attribuut

Het evangelie volgens Lucas begint met de verschijning van de engel Gabriël aan de priester Zacharias, die in de tempel bezig was een rund - het belangrijkste offerdier - te offeren.

Johannes met een arend

Wendels
Johannes de evangelist met attribuut

Het evangelie volgens Johannes is als laatste geschreven, waarbij Johannes de andere evangeliën als bekend veronderstelt. Op die manier geeft hij een breed overzicht, de blik van een adelaar - keizer van het vogelrijk -, over leven en prediking van Jezus. Dat hemelse perspectief blijkt nog duidelijker uit het laatste bijbelboek, de Openbaring van Johannes, dat door sommigen ook aan Johannes de evangelist is toegeschreven.

Zie ook

  • Boek vol zilverwerkBoek vol zilverwerk

  • Toon terzijde Tetramorf

Heeft betrekking op:

Ezechiël 1:5-10, Openbaring 4:6-8