Overzicht bijbelboeken

Letteren > Bijbelvertalingen

De Willibrordvertaling van 1975

Daniël 4:25-31

25 Dit alles is koning Nebukadnessar overkomen. 26 Twaalf maanden later liep hij eens op het koninklijk paleis in Babel te wandelen 27 en riep toen uit: 'Is dit niet het grootse Babel dat ik door macht van mijn rijkdom en tot glorie van mijn majesteit gebouwd heb als mijn koninklijk verblijf!' 28 Nauwelijks had de koning die woorden gesproken, of een stem uit de hemel weerklonk: 'Koning Nebukadnessar, hiermee wordt u meegedeeld dat het koningschap u ontnomen is. 29 Uit de gemeenschap van de mensen zal men u stoten, met de dieren op het veld zult u leven en als een rund zal men u gras te eten geven. Zo zullen er zeven tijden over u heengaan, totdat u erkent dat de Allerhoogste beschikt over het menselijk koningschap en het geeft aan wie Hij wil.' 30 Dat vonnis werd onmiddellijk aan Nebukadnessar voltrokken: hij werd uit de gemeenschap van de mensen gestoten, at gras als een rund en van de dauw uit de hemel werd zijn lichaam nat; hij werd zo zwaar behaard als een arend dik in zijn veren zit en zijn nagels werden even lang als die van een vogel.
31 'Maar toen de tijd verstreken was, sloeg ik, Nebukadnessar, mijn ogen op naar de hemel en ik kreeg mijn verstand terug. Ik prees de Allerhoogste en loofde Hem die leeft in eeuwigheid. Want zijn heerschappij is eeuwig en zijn koningschap duurt van geslacht tot geslacht.'

Daniël 13:19-27 (Toevoegingen aan Daniël B:19-27)

19 Zodra de dienstmeisjes vertrokken waren, kwamen de twee oudsten te voorschijn en liepen op haar toe 20 en zeiden: 'Susanna, de poort van het park is gesloten en er is niemand die ons ziet; we branden van begeerte naar je! Wees ons daarom terwille en heb gemeenschap met ons, 21 anders zullen we tegen jou getuigen, dat er een jongeman bij je was en dat je daarom de dienstmeisjes had weggestuurd.' 22 Susanna zuchtte diep en sprak: 'Van alle kanten word ik bedreigd: want doe ik het, dan wacht mij de dood; doe ik het niet, dan zal ik uw hand niet ontkomen. 23 Maar liever val ik onschuldig in uw handen dan te zondigen tegen de Heer.' 24 Daarop begon Susanna luid te roepen, maar de twee oudsten schreeuwden tegen haar in 25 en een van hen liep naar de poort van het park en opende die. 26 Toen degenen die in huis waren het geschreeuw in het park hoorden, kwamen ze door de zijingang toegesneld om te zien wat Susanna overkomen was. 27 Toen de oudsten hun verhaal deden, geraakten de bedienden in grote verlegenheid, want nog nooit was zoiets van Susanna verteld.

De rooms-katholieke CanisiusbijbelDe Petrus Canisiusbijbel van 1939 was in 1939 nog maar net verschenen of er werden al voorbereidingen getroffen voor wat bekend zou komen te staan als de Willibrordvertaling. De kritiek op de Canisiusvertaling betrof met name de inleidingen en aantekeningen bij de bijbelboeken. Die vond men te ouderwets, te strijdbaar rooms-katholiek, te weinig open naar nieuwe ontwikkelingen. In 1946 volgde een herziening. Deze voldeed echter niet aan de verwachtingen, met het gevolg dat het werkgezelschap ‘Sint Hiëronymus’ besloot te gaan werken aan een nieuwe vertaling: de Willibrordvertaling.

Dat was niet in een handomdraai gebeurd: zo’n veertig jaren zijn Nederlandse en Vlaamse deskundigen met de nieuwe rooms-katholieke vertaling bezig geweest. In deze lange wordingsgeschiedenis kreeg de vertaling via verschillende herzieningen geleidelijk haar huidige vorm. De werkwijze is in de loop der jaren veranderd. De werkgroepen bestonden aanvankelijk alleen uit bijbelwetenschappers. Bij de vertaling van het tweede deel van het Oude Testament werden aan de commisies taalkundigen toegevoegd. In 1961 verscheen het Nieuwe Testament, uitgegeven door de toen pas opgerichte Katholieke Bijbelstichting. Eind 1966 verscheen het eerste deel (Pentateuch) van een nieuwe vertaling van het Oude Testament. De rest van het Oude Testament verscheen tussen 1966 en 1974 in vijf delen.

In 1975 verscheen de eerste complete editie van de Willibrordvertaling met het Oude en Nieuwe Testament. Een vreemde eend in de bijt vormden de Psalmen, zoals ze vertaald waren door Ida G.M. Gerhardt en Marie H. van der Zeyde, heel dichterlijk, maar moeilijk voor te lezen, geschreven als ze waren in wat men noemde ‘nederhebreeuws’. In 1987 volgde een tussentijdse herziening van de Evangeliën en Handelingen. In 1995, twintig jaar na de eerste complete vertaling, rolde een geheel herziene Willibrordvertaling van de persen. Met name de vertaling van de Psalmen werd aangepast aan het geheel. Een vrij ingrijpende verandering in het Oude Testament betreft de Godsnaam 'Jahweh' die men veranderde in 'God' of 'Heer'. Deze laatste vertaling van 1995 is online beschikbaar op willibrordbijbel.nl. De Willibrordvertaling is een moderne vertaling van de oorspronkelijke Hebreeuwse en Griekse teksten in hedendaags Nederlands. Het woordgebruik is van vandaag. Er is gestreefd naar een evenwicht tussen trouw aan de brontekst en gerichtheid op de doeltaal. In dit opzicht lijkt ze op de Nieuwe BijbelvertalingDe Nieuwe Bijbelvertaling van 2004. De vertaalteams bestonden uit kenners van oude talen en neerlandici. Bij de vertaling en presentatie is rekening gehouden met de verschillende literaire genres van de vertaalde teksten, zoals poëzie, toespraken, gebeden, brieven of wetsteksten. Daarnaast is aandacht besteed aan de (voor)leesbaarheid van de tekst.

De Willibrordvertaling is inmiddels uitgegroeid tot de standaardvertaling van de Bijbel voor de rooms-katholieke geloofsgemeenschappen van Nederland en Vlaanderen. Ook buiten deze katholieke kringen heeft de Willibrordvertaling in de loop der jaren groeiende bekendheid en waardering gekregen als een vertaling die trouw is aan de grondtekst en tegelijk een tekst biedt in begrijpelijk hedendaags Nederlands, vrucht van de dynamisch-equivalente vertaalmethode. Dat wil zeggen: een vrije vertaling die modern en verstaanbaar moest zijn. De inleidingen op de bijbelboeken, die in de uitgaven van de Willibrordvertaling zijn opgenomen, zijn een toevoeging van de uitgever en geen onmisbare toelichting van de vertalers. Onderaan de pagina staan verklarende aantekeningen.

Het is de vraag hoe de toekomst van de rooms-katholieke Willibrordvertaling eruit zal zien. Immers de Nieuwe Bijbelvertaling van 2004 is tot stand gekomen door medewerking van drie rooms-katholieke organisaties: de Katholieke Bijbelstichting, de Vlaamse Bijbelstichting en het Vlaams Bijbelgenootschap. Omdat de Willibrordvertaling in de rooms-katholieke liturgie een vaste plaats heeft gekregen, is haar toekomst voorlopig verzekerd. Het is een luxe in het Nederlandse taalgebied twee moderne vertalingen te bezitten van hoge kwaliteit.

Heeft betrekking op:

Daniël 4:25-31, Toevoegingen aan Daniël B:19-27