Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Muziek

Donkere metten

In de rooms-katholieke liturgie van voor het Tweede Vaticaans ConcilieConcilies (1962-1965) werden teksten uit Klaagliederen gezongen tijdens de vroegste ochtendgebeden (‘metten') in de Stille of Lijdensweek voor Pasen. Deze teksten die in vijf klaagzangen de rouw en roep om verlossing van het oudtestamentische volk Israël verwoorden, vormen in de Stille week een verbinding tussen het lijden in het Oude en het Nieuwe Testament.

Om nachtbraken te vermijden liet men deze ‘donkere metten' (tenebrae), die eigenlijk in de nacht gezongen dienen te worden, ook wel aansluiten op de laatste getijden (‘completen') van de vorige dag. De teksten mochten namelijk eventueel wel te vroeg maar nooit te laat gezongen worden.

Deze teksten hebben vele componisten geïnspireerd tot het schrijven van klaagliederen of, zoals ze in de muziek vaak genoemd worden, Leçons de Ténèbres, de lessen/lezingen van de duisternis - een verwijzing naar het tijdstip in de getijden. Ook nu nog worden de Klaagliederen vooral in en rondom de Stille Week ten gehore gebracht, zowel op de gregoriaanse melodieën als in polyfone zettingen. Zo nu en dan gebeurt dat nog in een liturgische setting, maar vaker in concertvorm.
Zo is op de ochtend van Goede Vrijdag en Stille Zaterdag 2008 in de Grote Kerk van Naarden, voorafgaand aan de uitvoering van de Matthäuspassion, een klein programma 'Lamentaties' verzorgd. Het Egidius Kwartet bracht daar Klaagliederen ten gehore, getoonzet door Alexander Agricola (2:1-6), Jacob Arcadelt (1:9, 3:59, 2:11) en Orlando di Lasso (1:12).

Om u een indruk te geven volgt hier nog een gedeelte uit het Eerste klaaglied, op muziek gezet door Orlando di LassoOrlando di Lasso, een internationale kunstenaar.

Zie ook

  • Toon terzijde Getijden
  • Toon terzijde Liturgisch jaar

Heeft betrekking op:

Klaagliederen 1:1