Overzicht bijbelboeken

Over > Bijbelse wereld

Dopen in de bijbel

Rituele onderdompeling in water, wat in het Nieuwe Testament en later 'dopen' genoemd wordt, is niet iets typisch christelijks. In het Oude Testament vinden we de praktijk ook al (Lev. 17:15-16; 2 Kon. 5:10). In de tijd van het Nieuwe Testament werd het dopen ook beoefend door de joodse gemeenschap van Qumran (die de Dode Zee-rollen produceerde) en door een aantal heidense mysteriecultussen (bijvoorbeeld die van Isis en Mithras). Het ritueel werd telkens wel anders geĆÆnterpreteerd. In het Oude Testament en in Qumran lag de nadruk bijvoorbeeld vooral op 'reinheid' en het 'zuiveren van het lichaam', en het ritueel werd actief uitgevoerd door de persoon zelf. De vroege christelijke gemeenten hebben het dopen waarschijnlijk overgenomen van Johannes de Doper.

De doop was het gangbare inwijdingsritueel voor bekeerlingen tot het christelijke geloof. Met de formule 'In de naam van de Heer Jezus' (1 Kor. 1:13; Gal. 3:27; Rom. 6:3) werd de persoon ondergedompeld in, of besprenkeld met, water (er wordt trouwens ook melding gemaakt van handoplegging en gebed: Hand. 8:14-17; 19:5-6).

Zoals de doopformule al doet vermoeden ligt het leven, de dood en de opstanding van Christus ten grondslag aan het ritueel. Door de doop (samen met bekering en geloof) krijgt de ingewijde deel aan het nieuwe leven dat de verlossingsdaad van Christus heeft mogelijk gemaakt (Gal. 3:27-29). De doop is als het ware de deur waardoor de bekeerde christen naar dit nieuwe leven gaat, en waardoor hij toegang krijgt tot de gaven van Gods Geest en vergeving van zonden.

Deze nieuwe situatie in de relatie God-mens, gemarkeerd door de doop, houdt ook in dat de bekeerling de verantwoordelijkheid heeft zijn oude leven (zonde, vervreemding van God) achter zich te laten (Rom. 6:12-14).

Paulus legt ten slotte nog de nadruk op de eenheid van degenen die gedoopt zijn. Alle gelovigen, jood en Griek, vrije en slaaf, man en vrouw, zijn 'kinderen van God' (Gal. 3:26-29; Kol. 3:11).

Zie ook

  • Toon terzijde Dopen

Heeft betrekking op:

Handelingen 2:38, 1 Korintiƫrs 1:15, Johannes 3:22, Romeinen 6:3