Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Toegepaste kunst

Groot en klein op een plaquette

Pieter Hendriksz. Schut
Grote Schutprent: Geen Tyran kan Gods besluit veranderen.
Pieter Hendriksz. Schut
Moses bij Pharaos dochter gevonden wert ten hove opgevoedt.

Voor de bijbelse decoratie van alledaagse objecten is vaak gebruik gemaakt van de bijbelillustraties van Pieter Hendriksz. Schut. Men kent een grote en een kleine Schutbijbel. De Schutbijbel Het lijkt alsof de kleine Schutprenten simpelweg uitsneden zijn van de grote Schutprenten, maar toch zijn er vaak subtiele wijzigingen aangebracht, met name in de achtergrond. Er is bijvoorbeeld een groot deel van de architectuur verdwenen aan de linkerkant van de kleine Schutprent nr. 37, met een voorstelling van Mozes in het biezen mandje (Ex. 2:5), ten opzichte van de grote versie. Waarschijnlijk viel de stadspoort in Schuts ogen te veel op om als achtergrond te dienen in de kleine prent. Maar wat betreft de compositie van de figuren zijn beide prenten praktisch identiek aan elkaar. De dochter van de farao kijkt toe hoe een van haar dienaressen haar arm uitstrekt naar het kindje Mozes in het drijvende biezen mandje.

Anoniem Friesland
Plaquette: Mozes gevonden door de dochter van de farao

Deze achttiende-eeuwse plaquette is waarschijnlijk gebaseerd op zowel de grote als de kleine Schutprent. De poses en de plaatsing van de figuren komen vrij goed overeen met beide prenten. Het schildje met 'Exod. 2.5' is echter op de oorspronkelijke plaats van het biezen mandje geschilderd. Het mandje is nu verder van de oever verwijderd en de schilder heeft daarop ingespeeld door de houding van de dienares op de voorgrond ietwat te wijzigen, zodat het een kloppend beeld blijft. Ze leunt minder voorover en haar rechterarm is gericht naar het drijvende mandje, dat op de plaquette nog niet binnen haar bereik is. De houding van haar hoofd en de richting van haar blik komen hiermee overeen.

Achter de figuren is plaats gemaakt voor een gebouw dat we nog niet eerder zagen. In tegenstelling tot de kleine Schutprent springt op de plaquette de brug met daarachter architectuur in het oog. De plaatsing van de brug komt echter wel overeen met de kleine prent. Aangezien Schut in de grote Schutprent veel meer aandacht heeft geschonken aan allerlei gebouwen in de achtergrond, lijkt het voor de hand te liggen dat de schilder beide Schutprenten als voorbeeld heeft genomen.

Zie ook

  • Toon Rode draad De Schutbijbel toegepast
  • Toon terzijde Honderd 'basterde storis' voor een gulden
  • Toon terzijde Van Merian tot theebusje
  • Toon terzijde Het verhaal van Jona op tegels

Heeft betrekking op:

Exodus 2:5