Overzicht bijbelboeken

Letteren > Bijbelvertalingen

Het Boek (1988)

Jesaja 5:1-7

1 Nu wil ik een lied zingen over de wijngaard van degene, van wie ik houd. Mijn geliefde had een wijngaard op een vruchtbare heuvel. 2 Hij ploegde hem, haalde alle stenen en stukken rots eruit en beplantte hem met de beste wijnstokken. Hij bouwde een uitkijktoren en hakte een wijnpers uit in de rotsen. Toen wachtte hij op de oogst, maar de druiven die groeiden, waren wild en zuur en niet de zoete druiven die hij had verwacht.
3 Wel, mannen van Jeruzalem en Juda, u hebt gehoord hoe de zaak ligt! Spreek nu uw oordeel uit! 4 Wat had Ik nog meer kunnen doen? Waarom gaf mijn wijngaard Mij wilde druiven in plaats van zoete? 5 Weet u wat Ik nu met mijn wijngaard ga doen? Ik ga mijn omheining afbreken, zodat hij weer een deel van de wildernis wordt en de schapen en het vee hem kunnen vertrappen. 6 Ik zal de planten niet meer snoeien en het onkruid niet langer wieden, zodat alles wordt overwoekerd met distels en dorens. Ik zal de wolken opdracht geven geen regen meer te laten vallen.
7 Ik heb u het verhaal verteld van Gods volk. Dat is de wijngaard, waarover werd gesproken. Israël en Juda zijn planten die Hij met zorg beheert. Hij verwachtte een oogst van rechtvaardigheid, maar kreeg een oogst van bloedvergieten. Hij verwachtte rechtsbetrachting, maar het werd rechtsverkrachting.

Waar een dagelijkse treinreis tussen huis en werk al niet toe leiden kan. De Amerikaan Kenneth Taylor, uitgever van evangelische lectuur, besloot in de jaren 50 de reistijd te gebruiken om een bijbelbewerking te maken die zijn kinderen tenminste konden snappen. De traditionele King James met zijn moeilijke, plechtstatige Engels ging hun boven de pet. Taylor ging uit van de nogal strikte vertaling van de American Standard Version. Die moest bewerkt worden tot een zelfs voor kinderen toegankelijke tekst.

Taylor begon met een bewerking van de brief aan de Romeinen, bepaald niet het eenvoudigste bijbelboek. Toen hij merkte hoe geboeid zijn kinderen naar zijn parafrase luisterden, besloot hij heel de bijbel op dergelijke manier te bewerken. Hij was zakenman genoeg om te mikken op een breed publiek. In 1962 verschenen de brieven uit het Nieuwe Testament, die hij de naam Living Letters gaf. In 1967 was het hele Nieuwe Testament voltooid: Living New Testament, terwijl de hele Living Bible in 1971 gereed kwam.

Inmiddels zijn er van de Living Bible miljoenen exemplaren verkocht en gratis verspreid, niet het minst omdat de Billy Graham Evangelistic Association deze uitgave nadrukkelijk aanprijst. Dit enorme succes werkte aanstekelijk. Het had tot gevolg dat in veel landen nationale Living-Bible stichtingen werden opgericht. Het doel van die stichtingen was bijbelbewerkingen in diverse landstalen te verzorgen naar het voorbeeld van de Amerikaans-Engelse Living Bible.

In 1976 verschenen in Nederland een vertaling uit het Engels van de vier evangeliën onder de titel Levend Evangelie en een vertaling van het Nieuwe Testament getiteld Het Levende Woord. In 1983 werd de stichting Living Bibles International/Holland opgericht om een complete vertaling uit te brengen. Na publicatie van twee deeluitgaafjes met de tekst van Genesis (1984) en Jesaja (1985) kwam in 1988 de volledige bijbel uit onder de titel Het Boek.

Het Boek is geen bijbelvertaling, maar een bijbelparafrase. De eerste uitgaven maken daar geen geheim van. Op het titelblad en in het voorwoord van de Living Bible worden de gebruikers erop gewezen ze met een parafrase te maken hebben. Ook de achterflap van Het Levende Woord spreekt van een parafrasevertaling. Maar in de uitgave van Het Boek is de term parafrase niet meer te vinden. Hier wordt slechts gesproken van ‘een eigentijdse verwoording van de Bijbel volgens het principe van de Living Bible'.

Bij een parafrase wordt soms informatie weggelaten, maar meestal toegevoegd. Daardoor wordt een lastige tekst begrijpelijker. Bij een vertaling uit de bronteksten wordt de vaak niet eenvoudige Hebreeuwse en Griekse tekst min of meer woord voor woord vertaald, hoogstens met een toelichting onderaan de bladzij. Het Boek staat vaak nogal ver af van de oorspronkelijke Hebreeuwse en Griekse tekst. Niet alleen omdat er een omweg gemaakt wordt via het Engels, maar vooral ook omdat het Engelse origineel een parafrase is: een navertelde bijbel in eigen woorden en zinnen van de bewerker Taylor. Het is geen bijbelvertaling, maar een vertaling (uit het Engels) van een parafrase van een vertaling (King James). Van de uiteenlopende stijlen van de bijbelboeken en van de verschillende soorten teksten is niet veel te merken. Dat is eigen aan een parafrase.

Ondanks de kritiek van verschillende zijden hebben er sinds 1988 meer dan een kwart miljoen exemplaren van Het Boek de weg naar de lezers gevonden. De eenvoudige, begrijpelijke taal heeft daaraan zeker bijgedragen. Kenneth N. Taylor deed met zijn bijbelbewerking een gouden greep.

Bibliografische referenties

H.W. Hollander, 'Meerstromenland', in: A.W.G. Jaakke en E.W. Tuinstra (red.), Om een verstaanbare bijbel. Haarlem/Brussel, 1990, p. 269-271.

Heeft betrekking op:

Jesaja 5:1-7