Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Het laatste oordeel van Raphaël Coxie

Raphaël Coxie
Laatste oordeel

De engelen in het midden van het schilderij wijzen op de goddelijke wetten, maar voor veel mensen is het dan al te laat. Christus velt het laatste oordeel en de goeden worden van de kwaden gescheiden. Christus wordt geflankeerd door Johannes de Doper en Maria, en om hen heen zitten andere heiligen. De grote mensenmassa op de onderste helft van het schilderij is in twee kampen verdeeld. Aan de linkerzijde is de groep te zien die naar de hemel gaat; de minder fortuinlijke zondaars zijn aan de rechterzijde geplaatst. De figuren van de linkergroep richten, op een enkeling na, hun aandacht op Christus in de hemel. Minder aandacht voor de Zoon van God hebben de mensen aan de andere kant van het schilderij; zij zijn te druk met hun eigen ellende. Vrouwen en mannen worden door monsters en duivels naar onderen getrokken in de richting van de hel.

Slechts een klein deel van het schilderij is gevuld met de mensen die naar de hemel gaan; de doemwaardigen nemen meer ruimte in. Het grote aantal van deze ongelukkigen is mogelijk ook te verklaren vanuit de voorkeur en stijl van Coxie: hij vond het erg interessant om de kronkelende lichamen van de verdoemden weer te geven. Raphaël Coxie had als schilder, net als zijn vader Michiel, veel aandacht voor geïdealiseerde - al dan niet naakte - lichamen. Zelfs een van de heiligen in de linkerbovenhoek presenteert zijn gespierde torso.

Raphaël Coxies werk hangt tegenwoordig in het Museum voor Schone Kunsten te Gent, maar oorspronkelijk had het zijn plaats in het stadhuis. Het heeft daar gehangen tot de Franse verovering aan het einde van de achttiende eeuw. Daarvóór hing er in het stadhuis ook al een Laatste oordeel van Cornelis van der Goes. Dit schilderij is tijdens de beeldenstorm verloren gegaan en werd vervangen door Coxies werk.

Een schilderij van het laatste oordeel diende in het stadhuis als waarschuwing tegen zondig gedrag. Mensen werden er zo aan herinnerd te leven naar christelijke normen en waarden, omdat ze er anders op afgerekend zouden worden op de dag des oordeels. Daarnaast spiegelde men de aardse rechtspraak vaak aan de goddelijke. Christus die in zijn oordeel feilloos de ‘goeden’ van de ‘kwaden’ weet te scheiden, is het volmaakte voorbeeld van zuivere rechtspraak.

Zie ook

  • Toon terzijde Een salomonsoordeel (Salomo's oordeel)

Heeft betrekking op:

Openbaring 20:11-15