Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Hoe verbeeld je wijsheid?

De meeste kunstwerken die gebaseerd zijn op de bijbel, illustreren verhalen of verbeelden de hoofdpersonen. Dit is onder meer goed te zien in het boek Genesis. In het boek Prediker echter worden geen verhalen verteld die geïllustreerd kunnen worden en ook de Prediker zelf is nooit een populair onderwerp in de beeldende kunst geworden.

Toch is de invloed van het boek Prediker op de Nederlandse kunst groter dan men op het eerste gezicht zou denken.

De invloed van zijn wijsheden is eerder indirect. De overtuiging dat al het aardse ijdel is, lucht en leegte en aan de vergankelijkheid of vanitas onderworpen en dat je je leven in het besef van de onbestendigheid van het bestaan zo goed mogelijk moet doorbrengen, zou men de grondslag kunnen noemen van het wereldbeeld vóór de moderne tijd.

Maar hoe kunnen zulke abstracte denkbeelden worden uitgebeeld?

In principe zijn er twee mogelijkheden: enkele objecten of figuren worden als symbool gebruikt of een hele scène krijgt een overdrachtelijke betekenis. Het bekendst zijn waarschijnlijk de zogenaamde vanitas-symbolen, enkele objecten - zoals bijvoorbeeld zandlopers - die men makkelijk met vergankelijkheid associeert. Worden deze alleen als beeldmotief gebruikt, ontstaat een vanitasstilleven. Maar ze kunnen ook binnen een grotere voorstellingen verschijnen. Dan werken ze als hint die de betekenis van de hoofdvoorstelling versterkt of juist relativeert.

Lees verder

1 De schedel1 De schedel

2 homo bulla2 Homo bulla

3 Vanitasstilleven3 Vanitasstilleven

4 De oude vrek4 De oude vrek

5 Het dode kind5 Het dode kind

6 De vreugde van het leven 6 De vreugde van het leven

7 Geniet, maar drink met mate7 Geniet, maar drink met mate

8 Beter met zijn tweeën dan alleen8 Beter met zijn tweeën dan alleen

9 Alles heeft zijn tijd9 Alles heeft zijn tijd

10 Het geschreven woord10 Het geschreven woord

Heeft betrekking op:

Prediker 1:1