Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Jan van Eycks Lam Gods

Hubert van Eyck en Jan van Eyck
Polyptiek van het Lam Gods

Het beroemde altaar dat naar de centrale voorstelling 'Lam Gods' genoemd wordt, werd gemaakt in opdracht van Joos Vijd - een belangrijke Gentse politicus die connecties had met het hof van Bourgondië - en zijn vrouw Elisabeth Borluut. Zij financierden de vervaardiging van het altaar, dat oorspronkelijk in een van de koorkapellen van de Sint-Jan de Doper in Gent, de huidige Sint Baafskathedraal, opgesteld was. Ook betaalden ze voor een mis die dagelijks voor het altaar ‘ter ere van God, van zijn heilige Moeder en van alle heiligen’ en voor het zielenheil van de stichters en hun voorouders gehouden moest worden.

Dit altaar met zijn enorme afmetingen is samengesteld uit losse panelen die samen een groot vleugelaltaar vormen. De vleugels zijn boven en beneden los van elkaar te bewegen.

In geopende toestand zijn twee registers te zien. In de onderste helft wordt de verering van het Lam Gods getoond. Het lam staat op een altaar en wordt omringd door verschillende groepen die het aanbidden. In het bovenregister is de hemelse wereld te zien: Christus als heerser, met om zich heen Maria, Johannes de Doper en musicerende engelen. De uiteinden van dit register bieden plek aan Adam en Eva, die tot een andere werkelijkheid lijken te behoren.

Het theologische programma van het altaar is buitengewoon ingewikkeld. Centraal staat Christus als Lam Gods, respectievelijk als hemelse heerser, geofferd voor de mensheid en omgeven door heiligen, volgens de bovengenoemde stichtingsopdracht.

Dit meesterwerk was slechts één van de vele altaren in de kerk; dit exemplaar was bedoeld voor één van de zijkapellen van het koor. Als Jan van Eycks werk een enigszins representatief voorbeeld is voor het artistieke niveau van de inrichting van laatmiddeleeuwse kerken, dan moeten we concluderen dat in de loop der tijd enorme hoeveelheden kunstschatten verloren zijn gegaan.

Zie ook

  • Toon terzijde Christus als heerser
  • Toon terzijde Het Lam Gods - Gebr. Van Eyck

Bibliografische referenties

Dirk de Vos, De Vlaamse Primitieven, Amsterdam 2002, p. 35-52.

Heeft betrekking op:

Johannes 1:29