Overzicht bijbelboeken

Cultuur > Feesten

Jobviering in Brabant

Frans Mandos
St. Job-prentje
En dan gaan we naar Sint Job,
op enen ezel, op enen ezel,
en dan gaan we naar Sint Job,
op enen ezel zonder kop.

Dit is het lied dat gezongen werd door de mensen die deelnamen aan de bedevaart naar 'de Heilige Man Job' in Enschot, in de buurt van Tilburg. Tot de traditie van de Jobbedevaart behoort verder o.a. de Jobstok, die gesneden werd uit een tak van een els of wilg; de bast bleef aan de bovenzijde als handvat zitten en de rest van de bast werd onderweg spiraalsgewijs weggesneden.
Al eeuwen lang wordt Job als pestheilige in Enschot vereerd, en die traditie is nog steeds springlevend. Op de zondag na 10 mei, de Jobzondag, is er eerst een viering in de St.-Caeciliakerk. Bij deze viering spelen de gilden van Berkel-Enschot een rol. Na de mis openen ze het pleinfeest met de gildegroet en het vendelzwaaien.

De website van de stichting Sint-Job Berkel-Enschot typeert de bedevaart en de viering als volgt: 'Ze doen een gebedje bij het beeld van Job in de St. Caeciliakerk en roepen de heilige man aan tegen zweren en andere huidaandoeningen. Op het kerkplein is er altijd wel een praatje, een pintje en een scharretje te halen. Een gebedje en een verzetje.' De stichting waakt ervoor dat er geen braderiekarakter gaat ontstaan: 'Bij Job kunt ge bidden en scharren eten, maar niet bungee jumpen.'
Daarnaast is er de traditie van de Jobavond, die een bezinningskarakter heeft en altijd in de kerk wordt gehouden. De avond vindt meestal enkele dagen of weken vóór de Jobzondag plaats. In het verleden zijn er muziekprogramma’s georganiseerd (bv. het optreden van het Tilburgs Byzantijns koor), lezingen met een levensbeschouwelijk of heemkundig karakter (bv. door rabbijn Soetendorp), theatervoorstellingen (bv. door Henk van Ulsen of Kees van der Zwaard), een Jobmusical en de film HIOB. Ook is er jaarlijks een Jobtentoonstelling. De afgelopen jaren waren er lezingen van Antoine Bodar, van Kader Abdolah, van oud-minister-president Dries van Agt en van zuster Benedict, abdis van het Berkel-Enschotse trappistinnenklooster.

Jan Dijker
Wandkleed met episode uit het leven van Job (detail)

Het is niet duidelijk wanneer de Jobdevotie in Enschot is ontstaan en wat de achtergrond is van deze verering op juist deze plek. In de 19e eeuw gaf paus Pius IX zijn zegen aan de Jobverering in Enschot. Hij verleende pastoor Smets toestemming om water te zegenen dat bij gebruik door zieken genezend zou werken, dat gezonde mensen tegen ziekte zou beschermen en dat allen vergeving van zonden zou schenken. Daarnaast stond de paus Enschot en Helvoirt een volle aflaat toe voor eenieder die in de periode van 10 tot 17 mei - de octaaf van Sint Job - de kerk bezocht en daar bad tot intentie van de paus, biechtte en ter communie ging. Het Jobwater was het hele jaar door bij de pastorie te verkrijgen voor een cent per flesje.

Op de Jobzondag van 1996 hebben de pastoor en de burgemeester samen in het plantsoen van de pastorie bij de Enschotsebaan een Jobboom (een watercypres, metasequoia glyptostroboïdes) geplant. Volgens de Bomenstichting is dit de enige herdenkingsboom in Nederland ter ere van Job.
In hetzelfde jaar kwam het beeld van Job, dat in 1870 door pastoor Smets was gekocht, nog in het nieuws, omdat het gehuild zou hebben. De oorzaak? De gemeentelijke herindeling. Het wonder bleek een 1aprilgrap.

Voor meer actuele informatie, zoals het programma van de Jobviering van dit jaar: zie de website van de stichting Sint-Job Berkel-Enschot.
Voor nog meer historische achtergronden en beeldmateriaal: zie Sint Job - de geschiedenis van zijn verering in Enschot door Anton van Dorp, een hoofdstuk uit het boekje En dan gaan we naar Sint Job (2001).
De stichting Sint-Job Berkel-Enschot heeft op Jobzondag 2008 een boekje van Paul Spapens uitgegeven: Met Job op pad. Wandelen en fietsen langs religieus erfgoed in Berkel-Enschot en omgeving.

Heeft betrekking op:

Job 2:7