Overzicht bijbelboeken

Cultuur > Feesten

Lotenfeest (Poeriem)

Elias Smalhout
Poeriem-optocht

Het Lotenfeest, oftewel Poeriem, gaat terug op de gebeurtenissen die in het boek Ester worden verteld. Door middel van loten zou worden bepaald op welke dag de Joden zouden worden vermoord (Ester 3:7). In het deuterocanonieke boek 2 Makkabee├źn wordt het ook wel Mordechaifeest genoemd (15:36) en soms komt men ook de naam Hamansfeest tegen. Het feest vindt plaats op de veertiende dag van de twaalfde maand van de joodse kalender en wordt ook wel als het joodse carnaval beschouwd. Er zijn vele afbeeldingen bekend die laten zien hoe het Poeriemfeest door de eeuwen heen gevierd is. Steeds terugkerende elementen zijn de ratels - die gedraaid moeten worden zodra de naam Haman valt, zodat de naam niet gehoord zal worden - en de maskers en kostuums. Deze verkleedtraditie gaat terug op het gegeven dat de personages in het verhaal zichzelf vaak verkleden, en dat Ester volgens de overlevering een masker heeft gedragen om te verhullen dat ze jodin was.

Bij het Poeriemfeest vandaag de dag brengen vrouwen de halve dag in de keuken door om lekkernijen op tafel te kunnen zetten. Kinderen maken van deeg koekjes waarvan ze de randen omkrullen, de 'Hamansoren'Hamansoren. Met het avondgebed begint de eigenlijke viering. De kinderen in de synagoge hebben ratels meegenomen. Het complete boek Ester wordt gelezen en bepaalde passages worden extra herhaald. Valt de naam 'Haman', dan wordt er fel gereageerd met uitdrukkingen als 'Zijn naam worde uitgeroeid' en 'Weg met Amalek'. Kinderen mogen flink ratelen als ze de naam 'Haman' horen. Tot diep in de nacht is het daarna feest.

De volgende dag is het de vijftiende adar, de laatste dag van het feest. Vroeger werd deze dag in Amsterdam uitbundig gevierd met een Poeriem-bal. Ook niet-Joden namen deel aan dit joodse carnaval. Tegenwoordig dragen alleen de kinderen nog maskers. Dit ter herinnering aan Ester, die eerst een Iraans masker droeg: volgens de overlevering mocht niemand weten dat de vrouw van de Perzische heerser een jodin was.

De feestvierders hebben de mitsva, de opdracht, om zo veel wijn te drinken dat men geen onderscheid meer kan maken tussen de linker- en de rechterhand.

Anoniem, Nederlands
Esterrol

Zie ook

  • Toon terzijde Esterrol
  • Toon Rode draad De joodse kalender

Heeft betrekking op:

Ester 9:20-32, Ester Grieks 9:19