Overzicht bijbelboeken

Kunsten > Beeldende kunst

Susanna en de ouderlingen

Rembrandt
Susanna en de ouderlingen

Sinds de Renaissance was de scène waarin Susanna bij het baden bespied wordt, onder kunstenaars zeer geliefd. Deze bood hun immers bij uitstek de gelegenheid om een vrouwelijk naakt te schilderen.

Rembrandt concentreert zich in zijn versie van het verhaal eveneens op het naakte vrouwenlichaam. Niet alleen plaatst hij Susanna in het volle licht, ook schilderkunstig is zij veel nauwkeuriger uitgewerkt dan haar omgeving. Haar lichaam en de kleren achter haar bevinden zich in een baan van licht, die van links het beeldvlak binnenkomt. De achtergrond daarentegen is donker en bestaat uit de onduidelijke contouren van een gebouw en warrig stuikgewas.

Susanna’s houding drukt schrik en schaamte uit. Met haar handen probeert zij haar naakheid te verbergen, terwijl zij ons toeschouwers hulpeloos aankijkt. De oorzaak van deze emoties is te vinden in de struiken achter haar, zij het met enige moeite. Wie goed zoekt, ziet daar een mannenhoofd opdoemen, in een achttiende-eeuwse tekst treffend omschreven als ‘... een Boef die door het hout ziet’. Van een tweede persoon is slechts de rechtopstaande veer van een tulband zichtbaar, links van zijn compaan. Het gaat hier natuurlijk om de twee oude mannen, die volgens de tekst de mooie, jonge Susanna begluren, wanneer zij wil gaan baden.

Rembrandt lijkt het moment te hebben weergegeven vlak voordat de bespieders het woord tot Susanna richten om haar een oneerbaar voorstel te doen. Daarmee wijkt hij enigszins af van veel van zijn collega-schilders die er meestal voor kozen de oude mannen voluit en vaak actief handelend als botte belagers in beeld te brengen.

Jan van Neck
Susanna

Naar deze belagers verwijst ook de gebeeldhouwde geitenpoot van de fontein. De geit was in de zeventiende eeuw een symbool voor wellust. Susanna’s spreekwoordelijke kuisheid is af te lezen aan haar rechtervoet, die nadrukkelijk bovenop haar slipper staat.Een kuise Suzanna Een niet mis te verstane hint voor een zeventiende-eeuwer, aangezien dergelijk schoeisel de schaamdelen symboliseerde.

Heeft betrekking op:

Toevoegingen aan Daniël B:16