Overzicht bijbelboeken

Over > Bijbelse wereld

Synagoge

De synagoge was de plaats van samenkomst voor Joodse gemeenschappen in Judea en de diaspora. De synagoge was in de eerste plaats bestemd voor de eredienst tijdens de sabbat.

Verwijzingen naar een dergelijk gebouw in het Oude Testament zijn er eigenlijk niet, waardoor het niet te zeggen is of er al synagogen bestonden voor en tijdens de Babylonische ballingschap. De vroegste vermelding van de bouw van een synagoge is te vinden in een Egyptische inscriptie ten tijde van Ptolemeüs III Euergetes (247-221 v.Chr.). Uit de talloze verwijzingen in het Nieuwe Testament blijkt dat in de eeuwen daarna de synagoge een bekend verschijnsel geworden is in de Grieks-Romeinse wereld.

Behalve als plaats voor de eredienst, de sabbatviering en het gebed werd de synagoge ook gebruikt als de plaats waar onderricht gegeven werd en de bijbel werd bestudeerd en bediscussieerd. Handelingen 13:13-43 geeft een kijkje in de gang van zaken. Daarin staat te lezen dat tijdens de samenkomst op de sabbat eerst voorgelezen wordt uit de Wet en de Profeten en dat daarna Paulus als spreker naar voren treedt. Deze houdt een toespraak over Jezus en refereert daarbij aan tal van passages uit het Oude Testament. Uit de evangeliën blijkt dat Jezus ook de gewoonte had om in de synagoge onderricht te geven en de schriften te interpreteren (Mar. 6:1-5; Luc. 4:16-30; Joh. 18:20).

Archeologische gegevens bevestigen dit: er waren banken langs alle vier de muren, waardoor de spreker in het midden stond en de volle belangstelling van alle aanwezigen genoot.

De synagoge werd in de Grieks-Romeinse wereld ook gebruikt voor meer alledaagse dingen. Er was de hele week door bedrijvigheid. Mensen ontmoetten elkaar en genoten gemeenschappelijke maaltijden. Verder was de synagoge de plaats waar - volgens een inscriptie - de procedure om slaven vrij te laten werd voltrokken.

Heeft betrekking op:

Matteüs 4:23, Johannes 9:22, Marcus 6:1-5, Lucas 4:16-30, Johannes 18:20, Handelingen 13:13-43